ترشحات و گرفتگی بینی از جمله مشکلات بسیار شایعی هستند که اغلب با هم اتفاق می افتند و گاهی اوقات می توانند به تنهایی ایجاد شوند. اغلب این علائم ممکن است در اثر سرماخوردگی، آنفولانزا و سینوزیت ایجاد شود. در صورتی که به سرماخوردگی مبتلا شده باشید امکان دارد درمان خانگی برای کاهش تراکم بینی راه حل مناسبی باشد. با این حال برای احتقان مزمن یا طولانی مدت توصیه می شود به پزشک مراجعه کنید.
منظور از احتقان بینی چیست؟
احتقان یا گرفتگی بینی وضعیتی است که بافت های بینی و مجاور آن با مایع اضافی متورم شده و باعث ایجاد احساس انسداد میشوند. انسداد بینی اغلب با درد سینوس ترشحات بینی یا پشت حلق و تورم بینی همراه هستند. اگرچه گرفتگی بینی خطرناک نیست، اما در نوزادان و کودکان خردسال نشان از مشکل جدی است. علائم گرفتگی بینی می تواند در تغذیه اختلال ایجاد کرده و منجر به مشکلات تنفسی شود. همچنین ممکن است از رشد گفتار و شنوایی آنها جلوگیری کند. بنابراین، مهم است در اسرع وقت با پزشک اطفال یا متخصص گوش و حلق و بینی تماس گرفته تا درمان مناسب انجام شود.
علت کیپ شدن بینی
احتقان زمانی اتفاق می افتد که بینی پر و ملتهب می شود. بیماری های جزئی شایع ترین علل احتقان بینی هستند. به عنوان مثال، عفونت های سرماخوردگی، آنفولانزا و سینوزیت می توانند باعث ایجاد حفره بینی شوند. به طور کلی از شایع ترین دلایل احتقان و ترشح بینی عبارتند از:
- انواع عفونت های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی (سرماخوردگی معمولی)
- آلرژی بینی و حساسیت های آلرژی زا
- عفونت سینوسی (سینوزیت)
- پولیپ بینی
- وجود جسم خارجی در بینی
- استفاده بیش از حد از داروهای ضد احتقان موضعی
- رینیت وازوموتور (التهاب مخاط بینی در اثر عوامل غیر آلرژی زا)
- احتقان بینی در کودکان اغلب به دلیل وجود جسم خارجی که با ترشحات بدبو از بینی به دلیل عفونت و تحریک ناشی از جسم خارجی نمایان میشود.
کیپ شدن بینی در دوران بارداری
گرفتگی بینی در دوران بارداری، معمولا در پایان ۳ ماهه اول، رخ میدهد. علت اصلی این مشکل، نوسانات هورمونی و افزایش خون رسانی است که در دوران بارداری اتفاق می افتد. این تغییرات همچنین ممکن است بر غشاهای بینی تاثیر بگذارد , باعث ایجاد التهاب، خشک شدن یا خونریزی شود.
علت کیپ شدن یکی از سوراخهای بینی چیست؟
شایعترین دلیل گرفتگی یه طرفه بینی چرخه طبیعی تنفسی که در آن به طور دورهای احتقان در یک طرف بینی بیشتر میشود و سپس جای خود را با طرف دیگر عوض میکند. این وضعیت عموما بیضرر است. با این حال، عوامل دیگری مانند آلرژی، عفونتهای سینوسی، انحراف تیغه بینی، پولیپهای بینی یا حتی تغییرات آب و هوایی نیز میتوانند باعث گرفتگی یک طرفه بینی شوند. در موارد نادر، تومورها نیز میتوانند عامل این مشکل باشند. اگر این وضعیت مداوم یا همراه با علائم دیگری مانند درد، ترشحات غلیظ یا خونریزی باشد، توصیه میشود به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
گرفتگی بینی هنگام خواب
گرفتگی بینی هنگام خواب میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. یکی از دلایل شایع، تأثیر جاذبه زمین است؛ هنگامی که دراز میکشید، مایعات در مجاری بینی جمع شده و باعث تورم بافتها و گرفتگی میشوند. علاوه بر این، آلرژی به موادی مانند گرد و غبار، کنه، پر حیوانات خانگی یا گرده گل که در محیط خواب وجود دارند، میتوانند در شب تشدید شوند. عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا نیز میتوانند باعث افزایش تولید مخاط و گرفتگی بینی در شب شوند.
هوای خشک داخل خانه، به خصوص در فصل زمستان، میتواند مجاری بینی را تحریک کرده و منجر به گرفتگی شود. همچنین، شرایطی مانند انحراف تیغه بینی یا پولیپهای بینی میتوانند به طور مداوم باعث گرفتگی بینی شوند که در حالت دراز کشیدن ممکن است بیشتر احساس شود. تغییرات هورمونی، به ویژه در دوران بارداری، و حتی رفلاکس اسید معده نیز میتوانند از عوامل گرفتگی بینی در شب باشند.
درمان خانگی گرفتگی بینی هنگام خواب
| درمان خانگی | توضیحات |
|---|---|
| بالا نگه داشتن سر | هنگام خواب از بالشهای اضافی استفاده کنید تا سرتان بالاتر از بدنتان قرار بگیرد. این کار به تخلیه مخاط کمک میکند. |
| استفاده از بخور سرد یا گرم | دستگاه بخور میتواند رطوبت هوا را افزایش دهد و به شل شدن مخاط و کاهش التهاب مجاری بینی کمک کند. |
| شستشوی بینی با محلول نمکی | استفاده از اسپری یا محلول نمکی ولرم میتواند به پاکسازی مجاری بینی از مخاط و مواد تحریککننده کمک کند. |
| نوشیدن مایعات فراوان | مصرف مایعات گرم مانند چای گیاهی، آب گرم با لیمو و عسل یا سوپ رقیق میتواند به رقیق شدن مخاط و تسهیل تنفس کمک کند. |
| استفاده از روغنهای اسانسی | بخار روغنهایی مانند اکالیپتوس یا نعناع فلفلی میتواند به باز شدن مجاری تنفسی کمک کند. چند قطره از روغن را در دستگاه بخور بریزید یا به آرامی استنشاق کنید. |
| حمام یا دوش آب گرم قبل از خواب | بخار آب گرم میتواند به باز شدن موقت مجاری بینی کمک کند. |
| اجتناب از مواد آلرژیزا | سعی کنید اتاق خواب خود را از مواد آلرژیزا مانند گرد و غبار، پرز حیوانات خانگی و دود سیگار پاک نگه دارید. ملحفه و روبالشیها را مرتباً بشویید. |
| استفاده از کمپرس گرم روی صورت | قرار دادن یک حوله گرم و مرطوب روی صورت، به خصوص ناحیه بینی و پیشانی، میتواند به کاهش فشار و باز شدن مجاری بینی کمک کند. |
| مصرف دمنوشهای گیاهی ضد احتقان | دمنوشهایی مانند زنجبیل و بابونه ممکن است خواص ضد التهابی و ضد احتقانی داشته باشند. |
| تمرینات تنفسی | برخی تمرینات تنفسی ساده مانند تنفس عمیق از راه شکم میتواند به بهبود جریان هوا در مجاری بینی کمک کند. |
راهکارهای درمان گرفتگی بینی
همانطور که اشاره شد؛ گرفتگی بینی مشکلی آزاردهنده است که میتواند تنفس را دشوار کرده و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد. خوشبختانه، راهکارهای متنوعی برای رفع این مشکل وجود دارد که میتوانند به باز شدن مجاری تنفسی و بهبود وضعیت کمک کنند. در ادامه، به موثرترین راهکارهای درمانی اشاره خواهیم کرد:
↲ درمان دارویی کیپ شدن بینی
بهترین راه برای درمان احتقان و ترشحات بینی، درمان دارویی است که باید توسط پزشک تجویز شود. به طور کلی، از مهمترین داروها برای درمان گرفتگی بینی به شرح زیر است:
- داروهای ضد احتقان (اعم از قرص یا اسپری)
- آنتی هیستامین ها (به شکل قرص)
البته توجه داشته باشید که؛ اسپری ضد احتقان حاوی اکسی متازولین است و ابدا نباید بیش از یک یا دو روز استفاده شود تا از مشکل احتقان بازگشتی (گرفتگی رفلکسی) جلوگیری شود. بعلاوه برای درمان علائم عفونت های ویروسی و واکنش های آلرژیک می توان از آنتی هیستامین ها استفاده کرد.
+ برای گرفتگی بینی چه قرصی بخوریم؟
پزشکان اغلب برای افرادی که سرماخورده اند دیفن هیدرامین تجویز می کنند. افرادی که آلرژی دارند می توانند از آنتی هیستامین های دیگر با عوارض جانبی کمتر مانند فکسوفنادین استفاده کنند. در موارد واکنش های آلرژیک می توان از اسپری های بینی حاوی استروئید نیز می توان استفاده کرد. البته داروهای ضد احتقان و آنتی هیستامین ها برای استفاده در کودکان کمتر از ۶ سال توصیه نمی شود و نباید به طور خودسرانه مصرف شود.
+ عوارض درمان دارویی گرفتگی بینی
بیمارانی که بیش از ۳ تا ۵ روز از ضد احتقان های موضعی بینی استفاده می کنند، پس از اینکه اثرات داروی ضد احتقان از بین رفت، بیمار گرفتگی رفلاکس قابل توجهی را تجربه می کند. در واقع در اثر مصرف طولانی مدت این داروها، احتقان شدیدتر از قبل برمی گردد. بیشتر اوقات این وضعیت ممکن است برای مدتی باقی بماند (رینیت دارویی) و بیمار آن را به عنوان ادامه مشکل اصلی و نه نتیجه درمان اشتباه تفسیر کند.
↲ درمان سریع گرفتگی بینی در خانه
درمان های خانگی می توانند به رفع گرفتگی بینی کمک زیادی کنند. این درمان ها شامل قرار دادن بالش در زیر سر برای بالا بردن آن است، زیرا این کار باعث می شود مخاط از مجرای بینی جاری شود. همچنین استفاده از اسپری شستشو بینی نیز بسیار موثر است که می توان در صورت نیاز در طول روز استفاده کرد. این اسپری ها با تجزیه و تحلیل مخاط بینی و آرام کردن علائم التهابی به کاهش احتقان کمک می کنند.
↲ گلاب برای گرفتگی بینی
گلاب به دلیل خواص ضد التهابی و آرامبخشی که دارد، میتواند به کاهش تورم و التهاب در مجاری بینی کمک کند و در نتیجه گرفتگی را تا حدودی تسکین دهد. استنشاق بخار گلاب میتواند به باز شدن راههای تنفسی کمک کند. همچنین، استفاده موضعی از گلاب با مرطوب نگه داشتن مخاط بینی، میتواند به کاهش خشکی و تحریکات ناشی از گرفتگی کمک کند.
↲ جراحی بینی
در مواردی که درمان های خانگی و داروهای ضد احتقان کمکی به درمان و کاهش علائم گرفتگی بینی نکند و علائمی از وجود توده یا تومورهای موجود در مجرای بینی یا سینوس ها مشاهده شود، پزشک متخصص جراحی بینی را توصیه خواهد کرد. عمل جراحی بینی در این وضعیت برای درمان پولیپ بینی یا برداشتن تومور انجام می شود که باعث بهبود علائم خواهد شد.
↲ درمان گرفتگی بینی در سرماخوردگی
در طول سرماخوردگی، گرفتگی بینی به دلیل التهاب و افزایش تولید مخاط در مجاری بینی رخ میدهد. برای درمان این وضعیت، میتوانید از روشهای مختلفی استفاده کنید. استراحت کافی و نوشیدن مایعات فراوان مانند آب، آبمیوه و دمنوشهای گرم به رقیق شدن مخاط و حفظ رطوبت بدن کمک میکند. استفاده از بخور سرد یا گرم میتواند رطوبت هوا را افزایش داده و به شل شدن مخاط کمک کند.
شستشوی بینی با محلول نمکی ولرم چندین بار در روز به پاکسازی مجاری بینی از مخاط و کاهش التهاب موثر است. بالا نگه داشتن سر هنگام خواب نیز میتواند به تخلیه مخاط کمک کند. در صورت لزوم، میتوانید از داروهای بدون نسخه مانند اسپریهای ضد احتقان بینی (با احتیاط و طبق دستورالعمل) یا آنتیهیستامینها (در صورت وجود علائم آلرژی) استفاده کنید. با این حال، اگر علائم شما شدید شد یا بیش از یک هفته طول کشید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
چه موقع برای گرفتگی بینی به پزشک مراجعه کنیم؟
همه علائم احتقان بینی و ترشحات نیازی به ارزیابی فوری توسط پزشک ندارند اما گاهی داروهای خانگی برای تسکین احتقان کافی نخواهد بود، به خصوص اگر علائم شما به علت بیماری دیگری باشد. برخی از علائم مرتبط با احتقان و ترشحات بینی می تواند به ویژه قابل توجه و نگران کننده باشد که نیاز به مداخلات پزشکی دارد. به طور کلی، اگر شما هر کدام از موارد زیر را تجربه کرده اید، به پزشک خود مراجعه کنید:
- احتقان طولانی تر از ۱۰ روز است.
- احتقان همراه با تب بالا که بیش از سه روز طول کشیده است.
- تخلیه ترشحات بینی سبز همراه با درد سینوس و تب
- سیستم ایمنی ضعیف، آسم یا آمفیزم
- درد یا بیحسی در ناحیه صورت
- ترشح بینی فقط از یک طرف بینی به خصوص اگر حاوی چرک یا خون باشد.
وقتی بینی راه نفس را میبندد..
گرفتگی بینی وضعیتی شایع است که در آن تورم بافتها و رگهای خونی داخل بینی منجر به تجمع مایع و دشواری در تنفس میشود. عواملی نظیر سرماخوردگی، آنفولانزا، عفونتهای سینوسی و آلرژی از علل رایج آن به شمار میروند. در موارد حادتر که ناشی از پولیپ یا تومورهای خوشخیم باشد، ممکن است نیاز به مداخله جراحی باشد. برای تشخیص دقیق علت و دریافت بهترین روش درمان، مشورت با متخصص گوش، حلق و بینی توصیه میشود، به ویژه اگر این عارضه طولانی مدت باشد.
*~ سوالات متداول درباره گرفتگی و کیپی بینی ~*
گرفتگی همیشگی بینی میتواند ناشی از عواملی مانند انحراف تیغه بینی، پولیپهای بینی، آلرژیهای مزمن، عفونتهای سینوسی طولانیمدت یا حتی تومورهای خوشخیم باشد و نیازمند بررسی توسط پزشک است.
برای گرفتگی بینی، استفاده از بخور (سرد یا گرم)، شستشوی بینی با محلول نمکی و بالا نگه داشتن سر هنگام خواب میتواند کمککننده باشد. همچنین نوشیدن مایعات گرم توصیه میشود.