در استان کاشان، در چهل کیلومتری شمال غربی شهر نطنز و در دامنه کوه کرکس، روستایی کهن بنام ابیانه واقع است. کلمه “ابیانه” که به لهجه بومی “ویونا” تلفظ میشود، برگرفته از “وی” به معنی درخت بید بوده و در اصل به معنی “منطقه درختان بید” میباشد. این روستا به سبب شکوه معماری، بناهای تاریخی و مناظر چشم نوازش در شمار نمونه های کم نظیر جهان و یکی از سه روستای توریستی ایران به حساب می آید. ابیانه در شمال رودخانه برزرود قرار داشته و دارای آب و هوای خنک کوهستانی است. بر اساس سرشماری سال 1361 تعداد 500 خانوار در ابیانه سکنی دارند، که احتمالا هم اکنون بعلت مهاجرت کاهش یافته است

 

زندگی اهالی ابیانه عموما بر اساس باغداری است. انواع میوه نظیر سیب، آلو، زردآلو، گردو، بادام و گلابی به فراوانی در ابیانه بعمل می آید. مردم ابیانه به سبب کوهستانی بودن منطقه و در امان بودن از تهاجمات و تاخت و تاز بیگانگان، اصالت آبا و اجدادی خود را حفظ کرده بطوریکه ابیانه را میتوان آینه تمام نمای ایران باستان به شمار آورد. زبان مردم ابیانه فارسی با لهجه خاص محلی است که با لهجه های متداول در سایر نقاط تفاوت اساسی دارد. لباس سنتی ما که در صیانت از آن تعصب فراوان داریم بسیار زیبا، رنگارنگ، شاد و دوست داشتنی است. تواناییهای ذهنی و بهره هوشی اهالی ابیانه شهرت ملی داشته، و این روستا از لحاظ نسبت اهالی دارای تحصیلات عالیه به کل جمعیت رتبه اول را در کشور دارا میباشد.

ابیانه با توجه به آثار تاریخی متعدد آن از زمان ساسانیان تا قاجاریه از تمدن و قدمت تاریخی عمیقی برخوردار است. گفته میشود که شماری از سپاهیان یزدگرد پس از شکست ساسانیان این منطقه را به سبب موقعیت کوهستانی و امنش برگزیده و روستای ابیانه را بنا نموده اند. اغلب اهالی ابیانه تا زمان شاه اسماعیل مذهب زرتشتی خود را حفظ کردند وسپس به اسلام گرویدند. وجود بناهای متعلق به دوران سلجوقیان و قلعه های قدیمی به جا مانده از دوران صفوی و ایلخانی نیز حکایت از ریشه کهن این روستا دارد. قدیمی ترین اثر تاریخی ابیانه آتشکده ای است بنام هارپاک، که به جا مانده از معابد زرتشتیان دوره ساسانی است. از جمله اماکن باستانی دیگر ابیانه میتوان به زیارتگاه شاهزاده عیسی و شاهزاده یحیی (فرزندان امام موسی کاظم)، قدمگاه، مسجد جامع، خانقاه، مسجد پُرزَله، مسجد حاجتگاه، قلعه بالاده، منزل نادرشاه و خانه نایب حسین اشاره نمود.

در پایان، اینجانب بر خود ضرورت میبینم که به روان پاک جد خویش شیخ ملا عبدالصمد شریعتی ابیانه (از علما، بزرگان و معتمدین قرن گذشته) و پدربزرگم استاد حاج ماشاالله سلیمانی ابیانه سلام و درود و صلواتی بفرستم. روحشان شاد.